Ай аҙағына тиклем

Үҙәк  район дауаханаһында   балаларҙың  һаулығы  һәр ваҡыт иғтибар үҙәгендә. Күптән түгел баш ҡалаланан табип-белгестәр (кардиолог, пульмонолог, невролог)  килеп, кескәйҙәрҙең сәләмәтлек торошон тикшерҙе. Планда ҡарал­ғанса, был ай аҙағына тиклем дауам итәсәк. Шулай уҡ  район ауылдарынан килгән балалар өсөн диспансерлаштырыу  үткәрелә.
Фәрхәнә  Урманцева,                                                  
өлкән шәфҡәт туташы.  
 
2016-06-27 18:23:50 

Әсәлек капиталы: яңы ысул

Әсәлек капиталын алыусылар аҡсаны инвалид балаларҙы социаль яраҡлаштырыуға йүнәлтә ала. Был федераль закон 2016 йылдың 1 ғинуарынан үҙ көсөнә инде. Рәсәй Хөкүмәте социаль яраҡлаштырыу өсөн тәғәйенләнгән тауарҙар һәм хеҙмәттәр исемлеген, әсәлек капиталы аҡсаһын йүнәлтеү ҡағиҙәләрен раҫлағандан һуң, Пенсия фонды дәүләт сертификаттарына эйә булыусылар­ҙан ғаризалар ҡабул итә башланы.
Был йүнәлеш буйынса әсәлек капиталын, балаға өс йәш тулғанды көтмәйенсә, теләһә ҡайһы ваҡытта тотонорға мөмкин. Ошо маҡсатта аҡса алыу өсөн сертификат эйәһе Пенсия фондына ғариза менән берлектә үҙенең паспортын, банк иҫәбе реквизиттарын, инвалид балаға реабилитация йәки абиляцияның шәхси программаһын, тауар­ҙар һәм хеҙмәттәр өсөн сығымдарҙы раҫлаусы документтарҙы, инвалид балаға алын­ған тауарҙың булыуын һәм яраҡлылығын тикшереү актын килтерергә тейеш. Әсәлек капиталы аҡсаһын инвалид баланы социаль яраҡлаштырыуға йүнәлтеү маҡсатында ғаиләгә түбәндәге тәртипте баш­ҡарырға кәрәк. Ата-әсә  медик-социаль экспертизаға (МСЭ) йүнәлтмә тултырыу өсөн һаулыҡ һаҡлау ойошмаһына мөрәжәғәт итә, артабан МСЭ учреждениеһында исемлеккә ярашлы тауарҙарҙың һәм хеҙмәттәрҙең балаға    мөһим булғандары тураһында тәҡдимдәр­ҙе реабилитация һәм абиляцияның шәхси программаһына (ИПРА-ға) индереүҙе һорап ғариза тапшыра. МСЭ ғаризаны ҡарай, тауарҙар    һәм хеҙмәттәр тураһында белеш­мәләр­ҙе ИПРА-ға индерә. Ғаилә уларҙы һатып ала, түләүҙе дәлилләүсе (мәҫәлән, тауар һатып алыу—һатыу килешеүҙәре, тауар, касса чектары, йәки түләү тураһында башҡа рәсми ҡағыҙҙар) документтарҙы һаҡлай. Килешеүҙәр законда билдәләнгән тәртиптә башҡарылырға тейеш. Бынан тыш, тауар һәм хеҙмәттәр алған көндә шәхси реабилитация программаһы ғәмәлдә булыуы мөһим. Тауар алынғандан һуң уны раҫлау өсөн ғаилә социаль яҡлау учреждениеһына мөрәжәғәт итә. Ошонан алып 5 көн эсендә социаль бүлек белгесе ғаиләгә килеп тауар хаҡында акт тултыра һәм Пенсия фондына күр­һәтеү өсөн уның бер данаһын ҡалдыра.
 Бөтә был процедураларҙы үткәс сертификат эйәһе атап кителгән рәсми ҡағыҙҙарҙы күрһәтеп, тауар һәм хеҙмәттәр өсөн компенсацияны алыу маҡсатынан Пенсия фондына килә. Әгәр ыңғай ҡарар ҡабул ителһә, әсәлек капиталынан кәрәк тиклем сумма 2 айҙан һуңламай мөрәжәғәт итеүсенең банк иҫәбенә күсерелә.
Әйтергә кәрәк, “Рәсәй Федерацияһында инвалид баланы социаль яҡлау тураһында”ғы  закон нигеҙендә исемлеккә индерелгән һәм федераль ҡаҙнанан тәьмин ителгән медицина хеҙмәттәре, реабилитация сараларына һәм ошо йүнәлештәге техник ҡоролмаларға киткән сығымдар әсәлек капиталы менән ҡапланмай.
Был хаҡта тулыраҡ мәғлүмәт менән Пенсия фонды сайтының “Тормош хәлдәре” бүлегендә танышырға мөмкин.
Рәфис Мостафин,
район Пенсия фонды  идаралығы  начальнигы. 
 
2016-06-27 18:03:28 

Халыҡ-ара наркотиктарға ҡаршы көрәш көнөн билдәләп Ҡәҙереңде юғалтма

Был тормош оло көрәш май­ҙаны кеүек.  Йәштәр үҙ маҡсатына ирешеп, матур  йәшәһен өсөн  изгелек һәм яуызлыҡ төшөнсәләрен бәләкәйҙән  күңеленә  һеңдерергә,  ҡайһыныһының  тик өмөт  тулы яҡты көндәр,  бәхетле  киләсәккә  илтәсәген ныҡлы аңларға тейеш. Шуға ла  “юҡ” тип әйтергә  баҙнатсылыҡ итеү уларҙы һәләкәтле юлға    (наркотиктар, ВИЧ-инфекцияһы, СПИД һәм башҡа ауырыуҙар) боролоуҙан йолоп ҡаласаҡ. Сөнки һуңғы йылдарҙа  тирә-яғыбыҙҙа  эскелек, наркомания  баш күтәрә,  егет-ҡыҙҙарҙа уға  ҡаршы  торорлоҡ  көс  етерлек булһын.
Әгәр үҫмер “эйе” тип әйтте икән, бөтөнләйгә ҡәҙерен юғалта, башҡалар уны үҙенә буйһондорасаҡ. Кемгәлер бәйле булыу яҡшы түгел. Ата-әсәй менән  мөнәсәбәт тә ҡырҡа үҙгәрәсәк, сөнки  наркотиктар арҡаһында уларҙы ҡайғы-хәсрәткә һалып, киләсәген  үҙ ҡулдары менән емерә. 
Әгәр нимәлер тәҡдим итеүселәргә йәш кеше “юҡ” тиһә,  ихтирам уянасаҡ. Бары тик  ныҡлы ҡарашы, ҡәтғи һүҙе менән башҡалар алдында  саф намыҫлы, таҙа күңелле шәхес булып үҫеп килеүен иҫбатлай. Иң мөһиме — сәләмәтлеген һаҡлай. Тик һау һәм көслө ихтыярлылар наркотиктарһыҙ тормоштоң әһәмиәтен бар тулылығында аңлай һәм бәхетенә кәртә ҡуймай.
Ныҡлы ҡарарға килеү шикле һорау тыуҙыра икән,  наркотиктар ҡулланыуҙың  медицина һәм хоҡуҡи эҙемтәләре тураһында белгестәргә һорау бирергә мөмкин.  Рәсәйҙең  БР буйынса ФСКН Идаралығы  наркокүҙәтеү  сайттарына (www. fskn.ru һәм  www.gnkrb.ru ) инеп  тематик фильмдар ҙа ҡарарға була. Ярҙам кәрәк саҡта, проб­лемалар килеп тыуғанда, Бер­ҙәм Бөтә Рәсәй балалар “ышаныс   телефоны”     эшләй:       8-800-2000-122 (тәүлек әйләнәһенә, түләүһеҙ). Йәштәргә, балаларға, ғаиләгә  социаль- психологик  ярҙам күрһәтеү     Республика үҙәгенең телефоны:    273-09-00.
Наркотиктар ҡулланыу, таратыу осраҡтары билдәле булһа, наркокүҙәтеү “ышаныс телефоны”на     шылтыратығыҙ:       8-800-347-20-30 (республика буйынса шылтыратыу бушлай).
Любовь Хомич,
гигиена профилактикаһы кабинеты мөдире.
 
2016-06-27 17:59:09 

Дөрөҫ мәғлүмәт мөһим

Ағымдағы йылдың 1 июленән илдең аграр комплексын иң масштаблы статистик тикшереү — Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу старт бирә. Ә шуға тиклем, йәғни 24-нән 30 июнгә ҡәҙәр,  сара барышында мәғлүмәт туплау менән шөғөлләнәсәк, 40 меңдән ашыу иҫәп алыусы һәр ҡайһыһының иҫәп участкаһына нығытылған хужалыҡтар буйлап алдан йөрөп сығырға тейеш. Әгәр һеҙҙең баҡсағыҙға, дачағыҙға, фермағыҙға, йә ярҙамсы хужалығығыҙға иҫәп алыусы килә икән, был уға ошо объект тураһында белешмәне дөрөҫләргә һәм һорауҙар бирер өсөн уңайлы ваҡыт хаҡында респондент менән килешергә кәрәк тигәнде аңлата. Бынан тыш, иҫәп алыусылар теләгәндәрҙең барыһына ла сараның маҡсатын аңлата, һорауҙарына яуап бирә, әгәр урында бер кем дә юҡ икән, махсус мәғлүмәт хаттары ҡалдыра.
Шулай итеп, алдан йөрөп сығыу мәлендә респондент үҙҙәренең иҫәп алыусыһы менән таныша. Махсус экипировка элементтары буйынса уны “таныуы” еңел: “Росстат” яҙыулы, капюшонлы күк жилет һәм “ВСХП” яҙыулы ҡояштан һаҡлаусы козыреклы кепка. Һәр иҫәп алыусы үҙе менән күк төҫтәге (шулай уҡ “Росстат” яҙыулы) портфель, респондентҡа күрһәтеү өсөн танытма һәм паспорт  йөрөтәсәк. 
Иҫәп алыусыға респондент­тар­ҙы йөрөп сығыу графигын төҙөү бик мөһим, сөнки 1июлдән 15 авгусҡа ҡәҙәр уға шәхси ярҙамсыл, крәҫтиән-фермер хужалыҡтары, эшҡыуарҙар иҫәбенән уртаса — 460, йәки граждандарҙың коммерция һаналмаған берләшмәләренән 644 объектты үтеп өлгөрөргә кәрәк. Уртаса йөкләмә көнөнә  хужалыҡтар буйынса — 10, һуңғылары иҫәбендә 14 объектҡа тура килә.
Иҫәп алыусы — мөһим сараның төп фигураһы. Ҙур масштабтағы тикшереүҙең уңышы күпселектә тап уға бәйле.   Сарала ҡатнашыусылар иҫәп алыу ҡағыҙҙарындағы һорауҙарға ни тиклем дөрөҫ яуап бирәсәге, мөһим дәүләт акцияһы хаҡында ниндәй дөйөм кисерештәр ҡаласағы, уның белдеклелегенән, аралашыусанлығынан, башҡарған бурысына яуаплы ҡарашынан тора. Иҫәп алыусы бөтә яуаптар­ҙы махсус документтарға, йәки компьютер планшетына индерә бара. Һәр айырым осраҡта оҫта эш итеү маҡсатында, бөтә иҫәп алыусылар ҙа күнекмәләр үтте һәм тест тапшырҙы.
Быйыл иҫәп алыу “Ауыл тәртиптә булһа — илдә муллыҡ булыр!” лозунгыһы аҫтында үтә. Был, илдең аграр ресурстарын тулы һәм теүәл тикшереү процесы булараҡ иҫәп алыу аграр сәйәсәтте формалаштырыу нигеҙен тәшкил итә тигәнде аңлата. Бынан тыш, был мәғлүмәттәр ауыл хужылығы тармағына — бизнес-берләшмәләргә, фермер­ҙарға, кооперативтарға, ярҙамсыл хужалыҡ эйәләренә лә бик кәрәк.
Мария Тараканова, 
Архангел районындағы “Ауыл хужалығы иҫәбен алыу — 2016”  вәкиле.
 
2016-06-27 17:55:19
 

Йәштәр көнө үтәсәк

2 июль район хакимиәте эргәһендәге майҙанда Йәштәр көнө билдәләнәсәк. Сара барышында асфальтта һүрәт төшөрөү конкурсы үтәсәк. Көн дауамында аттракциондар, тир майҙансыҡтары эшләйәсәк. Байрамда йәш ғаиләләр өсөн дә конкурстар ойоштороу күҙаллана.  Улар “Коляскалар парады”нда ҡатнашыу өсөн ғаризаны 30 июнгә тиклем “Йәйғор” балалар һәм үҫмерҙәр клубына тапшыра ала.
 Мауыҡтырғыс саралар планы киске сәғәт 10-дан раҫланған. Унда йәш башҡарыусылар тарафынан әҙерләнгән концерт номерҙары, байрам салюты (төнгө сәғ.12-лә) һәм төнгө сәғәт 3-кә тиклем дискотека ойоштороласаҡ.
Венер Монасипов, 
“Йәйғор” балалар һәм үҫмерҙәр клубы директоры.
 
2016-06-27 17:52:51 

Әмәлһеҙ ғәмәл булмай

90-сы йылдарҙа тәүге крәҫтиән-фермерлыҡ хужалыҡтары барлыҡҡа килә башлай. Совхоз-колхоздар тарҡала, эш урындары юҡҡа сыға. Халыҡ үҙен диңгеҙ уртаһындағы утрауҙа тороп ҡал­ғандай хис итә: алда икһеҙ-сикһеҙ бушлыҡ, ә унан сығыу юлы бер кемгә лә билдәле түгел.  Казанка ауылында йәшәүсе Юрий Николаевич Кузнецов тап ошо осорҙа фермерлыҡ хужалығын башлап ебәрә. Үҙ аллы хужалыҡ итеүҙең башында тороусыларҙың береһе ул. Яңылыҡҡа табан юл ярыу  еңелдән бирелмәй. Ҡуйған маҡсатына табан ныҡышмалы барыусылар ғына һөҙөмтәгә ирешергә мөмкин. Башлаған эшен ярты юлда, минән булмай, килеп сыҡмай тип ташлаусылар ҙа табыла. Елкәһе ҡалын булғандар, ауыр булһа ла, бирешмәй, ҙур булмаған аҙымдар менән алға атлай.
Фермерлыҡ эшен башлап ебәргәндә Кузнецовтарҙың ни бары бер нисә баш һауын һыйыры иҫәпләнә, артабан үрсем алына, аҙбар-ҡураһы кәрәк була. Йәйгеһен мал  көтөүлектә,  ҡышҡылыҡҡа етерлек аҙығын хәстәрләргә кәрәк. Һәр хәлдә, елкәһе соҡор кешенең эше түгел был. Билеңде биштән быуып, хәлең ҡалмағанда ла турайырға  мәжбүр иткән ауыр крәҫтиән хеҙмәте. Уны бары тик ауылға ерегеп, мал йәнле булһаң ғына алып барырға мөмкин. Үҙҙәре һыҙған тура юлдан тайпылмай улар:  Людмила Алексеевна уҡытырға ла, һыйыр һауырға ла өлгөрә. Улдары Дмитрий иһә кескәйҙән атаһы янында йөрөп, хеҙмәттең нескәлектәренә төшөнә. Тора-бара ул да яҙмышын ауыл тормошо менән бәйләй. Бөгөн ул  атаһының терәк-таянысы, ғаиләһе менән тыуған ауылында төпләнә. Йәштәр ҙур итеп йорт һалып сыға, өс ул тәрбиәләйҙәр. Ҡатыны Наташа менән сауҙа өлкәһен үҙләштерәләр, береһе—бухгалтер булһа, икенсеһе—водитель дә, администратор ҙа тигәндәй. Ғаилә бизнесын бергә тартҡанда  ғына уңышҡа өлгәшергә мөмкин икәнлеген аңлап эшләйҙәр.
Ғаиләлә хеҙмәт бүленеше  юҡ, барыһын да бергә алып баралар. Районда тәүгеләрҙән булып йылҡысылыҡты үҫтереү буйынса республика грантын алыуға өлгәшәләр. Урыҫ тоҡомло эш аттарын Ырымбур яҡтарынан барып алалар. Хужалыҡта ер ҙә эшкәртәләр, бөртөклө культуралар, күп йыллыҡ үләндәр ҙә  сәсәләр, техникаға ла ҡытлыҡ кисермәйҙәр. 
Ер кешеһе, ауыл уңғандары… 
Уларҙың дәртлелеге, матур йәшәргә ынтылыуы, илһөйәрлеге төпкөл ауылдарға йәм өҫтәй, усаҡтарҙы һүндермәй һаҡлай.
Эльвера Сәфәрова.
 
2016-06-27 17:47:59 


Страница 1 из 223